‘Lekker geslapen?’, een brug slaan tussen dag en nacht

Een kennissessie met slaapexpert Sylvia Loos leverde ons al veel basisinformatie op. Bijvoorbeeld bewustwording van het belang van slaap en wat nodig is om goed te kunnen slapen. Die informatie helpt in het leggen van verbanden tussen de signalen overdag en wat er in de nacht gebeurt. Zo wordt duidelijk welke factoren van invloed zijn, zodat hierop gereageerd kan worden. Eventueel met het betrekken van het slaapteam en/of het laten uitvoeren van een slaaponderzoek. Na de projectfase is het uiteindelijke doel dat alle medewerkers binnen Elver goed op de hoogte zijn van het belang van slaap. Om dat goed te ondersteunen en onderzoek te kunnen doen wordt er een slaapteam samengesteld.

Met slaapmetingen kun je een brug slaan tussen de dag en de nacht. Het geeft handvatten om de kwaliteit van leven te verbeteren. Slaap raakt een essentie van ons bestaan, we slapen gemiddeld 30% van ons leven. Een derde van de bevolking heeft slaapproblemen. Bij mensen met een verstandelijke beperking is dit 67% en bij kinderen met een verstandelijke beperking zelfs 80%. Alle reden om ook de nacht in het daglicht te stellen.
Slaapexpert Sylvia: “We kwamen tot de conclusie dat de mensen van overdag heel weinig weten van slaap en dat de mensen van de nacht heel weinig weten van waak.”

De ‘pijnappelklier’ is een belangrijk onderdeel van ons brein. Het geeft ons signalen dat het dag (wakker) of nacht (suf en slaperig) is. Licht is dus belangrijk als regulator voor slaap. Ook de slaapfases die je per nacht doormaakt hebben functies, met ieder een herstellend vermogen op verschillende lichaamsfuncties. Voor elke fase staat ook een eigen tijdzone, die we kunnen meten.

Als je wilt gaan slapen, moet je aan een aantal voorwaarden voldoen. Het brein schept al een aantal voorwaarden. Daarnaast is een goede slaaphygiëne van belang. Slapen doe je niet alleen in je bed. Je bent 24 uur bezig met een gezond slaappatroon en je bent 24 uur bezig met een gezond waakpatroon, het een staat niet los van het ander. Ook aandacht voor slaapverstoorders (onder andere weinig beweging, pijn, epilepsie, medicatie, etc.) zijn een belangrijk gegeven. Korte lontjes, depressiviteit, verminderde motoriek, valincidenten, verminderde concentratie en slechtere communicatie kunnen aanduidingen zijn dat iemand slecht slaapt.
Sylvia: “Voor de slaapregulatie is ook de fysieke en sensorische rust van belang. Kan je bewoner tot zichzelf komen? Is er tijd en ruimte om in zijn eigen ‘bubbeltje’ te zitten en alle zintuigen af te schakelen? Het aandacht hebben voor extra prikkels door het wonen in een groep is belangrijk.”

* De Innovatie-impuls Gehandicaptenzorg is onderdeel van het programma Volwaardig leven vanuit het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).